ul. Szkolna 34
38-422 Krościenko Wyżne
tel. (013)4315019
www.debina.webd.pl
e-mail:debina@kroscienkowyzne.pl

Stowarzyszenie powstało w grudniu 1998 roku.
Działa ono na rzecz rozwoju kultury i oświaty
w Gminie Krościenko Wyżne.


Nagrobek księcia Jabłonowskiego odrestaurowany

Stowarzyszenie Kulturalne "Dębina" zadbało, by dość szczególny obiekt zabytkowy, jakim jest liczący dwa wieki nagrobek Stanisława Jabłonowskiego na naszym cmentarzu, odrestaurować i utrwalić go w sposób konserwatorski, żeby jak najdłużej zachować pamięć o historii, która wydarzyła się w Krościenku.
Wykonanie konserwatorskiej restauracji zabytkowego nagrobka pochodzącego z 1806 r. wymagało sporo pracy.
- To obiekt ręcznie wykuty w piaskowcu, kubistyczny, geometrycznie profilowany z frontową wnęką i masywną tablicą inskrypcyjną z wapienia zbitego "dębnik", tzw. polski marmur czarny - objaśnia Roman Dawidziak, właściciel firmy ARS RESTAURO z Rzeszowa, wykonujący prace. - Z kolei piaskowiec obelisku jest rodzimy, karpacki, kwarcowy o strukturze gruboziarnistej, teksturze bezładnej i fakturze dłutowanej o strukturze groszkownik, gradzina i szarier.
Nagrobek jest niekompletny, brak krzyża wieńczącego, zapewne w oryginale żeliwnego. Tablica praktycznie była w rozpadzie - wielokrotnie połamana odbarwiona, z ubytkami. Stan nagrobka był zły i wymagał pilnej konserwacji technicznej i estetycznej, by ta pamiątka historii nie rozpadła się na naszych oczach.
Prace konserwatorskie przeprowadzono według przyjętego programu. Wpierw wykonana została dokumentacja fotograficzna. Następnie oczyszczono i usunięto nawarstwienia wtórne "fałszywej patyny" - wykonano odsłonięcie naturalnej barwy kamienia. Dużego wysiłku wymagała stabilizacja fundamentu i izolacja przeciwwilgociowa z zastosowaniem grubej folii PET 2X, jak również wypoziomowanie podstawy.
Kolejne czynności to dezynfekcja - trucie żywotności szkodliwej mikroflory (glony, mchy i porosty) oraz klejenie spękań i rozwarstwień. Ważne czynności to blokada soli rozpuszczalnej w wodzie i impregnacja osłabionych powierzchni preparatem krzemoorganicznym.
Trzeba też było wykonać uzupełnienie ubytków - opracowanie plastyczne (sztucznym piaskowcem maksymalnie dopasowanym do oryginału). Prace wykończeniowe to fugowanie zaprawy o właściwościach hydrofilnych, scalanie kolorystyczne (laserunki) i bardzo ważna hydrofobizacja, pozwalająca zabezpieczyć na długi czas przed wnikaniem wilgoci.
Najwięcej czasu pochłonęła sama tablica inskrypcyjna, sklejenie zachowanych jej elementów, uzupełnienie możliwych do rekonstrukcji fragmentów, odpolerowanie powierzchni lica bez naruszania delikatnego tekstu, jak również uczytelnienie inskrypcji. Wykonano też zabezpieczenie powierzchni tablicy i montaż w odrestaurowanej już wnęce.
Użyte zostały środki i materiały specjalistycznych firm: Remmers, Akemi, HenkeI - Ceresit.
Po negocjacjach ostateczną należność ustalono na kwotę 5500 złotych. Koszty prac pokryło w całości Stowarzyszenie Kulturalne "Dębina". Cieszyć się trzeba, że rozwiązana została zagadka śmierci i pochówki księcia Jabłonowskiego, a w tym numerze mamy kolejny tekst pani Beaty Lorens przybliżający nam historyczne ciekawostki związane z pierwszymi właścicielami Krościenka.

Edward Marszałek


powrót<<<